Auteursarchief: admin

A Biblical Theology of Disciple-Making

(Summary of chapter 1 in: Intentional Discipleship and Disciple-Making, An Anglican Guide for Christian Life and Formation, The Anglican Consultative Council, London, 2016)

A. Disciple-making in the OT
Being a disciple in the OT is ‘to walk in all his ways, to love him, to serve the Lord your God with all your heart and with all your soul’ (Deut 10.12–13). That includes keeping to God’s instructions, but also imitating or reflecting God’s character. Israel, as a whole people, was called to that kind of discipleship, by living as the people of YHWH in the midst of the nations, being faithful to its covenant with him, worshipping him alone, and living by the standards of the Torah.

aspects of such practical discipling are outlined here.
(1) The training and mentoring of a new leader
The OT gives several examples of the transition from one leader to another: the role of the older one is preparing, training, and mentoring the younger. Moses has Joshua serve under him for a long time, and gives him both encouragement and warning before passing on the baton of leadership (Deut 3.21–22; 31.1–8). God himself reinforces the lessons that Moses had taught (Josh 1.1–9). Other examples: David and Solomon & Elijah and Elisha.
(2) The discipline of the family
Deuteronomy stresses the importance of the parents’ role in teaching each new generation to walk in the ways of the Lord. This included constant reminders of the story (what God had done) and of the teaching (God’s covenant promises and commandments) (Deut 4.9–14).
(3) The teaching impact of the community’s worship
Israel had its rich and complex system of worship, which should have functioned as a means of discipling in two ways:
(a) The teaching of the priests: Priests not only brought the sacrifices of the people to the altar. They also were responsible for teaching God’s law to the people (Lev 10.8–11; Deut 33.10).
(b) The instructive impact of the Psalms: Simply by repeated singing of the words of the Psalms the Israelites would be shaped in their thinking and practice by the values inculcated in worship.
(4) The shaping function of Scripture
The whole community was to be discipled by hearing and responding to the Word of God (Deut 31.9–13). Nehemiah 8 is a remarkable occasion of community discipling, as the whole law is read through in a week, and trained Levites are on hand to translate, explain, and make clear the meaning of the words read, after which the heads of the families pass it on to their families (Nehemiah 8.12,17).
B. Discipleship in the NT
The accounts in the Gospels of Jesus the Messiah are inevitably foundational in any quest to discover what is distinctively Christian about discipleship. Jesus was doing two main things:
(1) He was giving us a model in his own actions of how to be a disciple-maker;
(2) He was allowing his first disciples to become, for us, a model of how we should respond to Jesus’ call and follow him too.

Jesus the disciple-maker
In Mark’s Gospel we see, first, how Jesus does his training of his followers. In brief we see:
(a) His first calling of the disciples, which is clear & directional, vocational and radical (3.13–19);
(b) His commitment to sharing his life with them;
(c) His intention to give time for de-briefing (6.6b–13, 30–32) and his use of recent events and teachings as an opportunity for further teaching and discussion (4.35–41; 8.27–30);
(d) His willingness to have an inner circle (Peter, James, and John) who would witness more intimately and directly three momentous events in his life (5.37–43; 9.2–8; 14.32–36);
(e) His willingness to expose and rebuke his followers, while being totally committed to their growth and restoration (8.17–21; 9.35–37);
(f) His ability to ask questions which would bring to the surface their wrong motivations or confused ideas (8.17; 9.33–34);
(g) His occasional giving of strange instructions which simply had to be obeyed ‘because he said so’ (but which would make sense later: 11.2–3ff; 14.13–16);
(h) His deliberate policy of letting them see him both in public and in private.
All of these will need to be borne in mind whenever we come to ask the contemporary question: how can we be disciple-makers in our own generation?

Following Jesus: in the Gospels
Secondly, we can see in the Gospels how the first disciples responded to Jesus. Here are the marks of authentic Christian discipleship:
(1) Jesus the teacher – we must listen to his words
We, as followers of the Risen Jesus, are to be students of the words of Jesus, attentive to his living voice, obedient to his principles.
(2) Jesus the person – we must learn from his character
Christian discipleship means modelling our lives and characters on Jesus’ own; it means living his life.
(3) Jesus the leader – we must follow his direction
Jesus said, ‘Follow me’ (Mk 1.17). This then involves the idea that Jesus’ disciples are to set out on a journey – on a journey where Jesus is ‘out in front’ as the leader. We are to go where he leads and to be guided by his directions, even if, like the disciples, we do not always understand where he is leading us.

This following, however, takes the disciples into a mission which will outlast, and in some ways surpass, Jesus’ own ministry. Jesus was quite clear that he not only wanted his disciples to go out and minister as he ministered (Mt 10.8) during his lifetime, but that they would ‘do the works that I do, and in fact will do greater works than these’ (Jn 14.12), and furthermore that he wanted them to teach others to obey all that he had commanded them (Mt 28.19–20).

This journey therefore requires numerous qualities: self-denial, exposure to risks, setting out in faith, sticking close to Jesus, and actively trusting in his guiding. So being disciples of Jesus is an all-encompassing activity, which ‘demands our life, our soul, our all’. And it is this because the person whom we are called to follow is gloriously alive. We are to trust and obey this Risen Lord: ‘listen to his words’, ‘learn from his character’, and ‘follow his leading’.

Following Jesus: in the rest of the NT (1Peter)
So what does the rest of the NT say about discipleship – this following of the historical Jesus, now gloriously raised from the dead? For now we only focus on 1Peter.

One of the most powerful ways to read 1 Peter is to see it as the mature reflections of the same Peter who had been discipled by Jesus:
(a) ‘prepare your minds for action; discipline yourselves; set all your hope on the grace that Jesus Christ will bring you’ (1.13);
(b) ‘do not be conformed to the desires that you formerly had in ignorance’ (1.14);
(c) ‘Now that you have purified your souls by your obedience to the truth so that you have genuine mutual love, love one another deeply from the [a pure] heart’ (1.22);
(d) ‘Rid yourselves … of all malice, and all guile, insincerity …Like newborn infants’ (2.1–2);
(e) ‘For the Lord’s sake accept the authority of every human institution’ (2.13);
(f ) ‘Christ also suffered for you, leaving you an example, so that you should follow in his steps’ (2.21);
(g) ‘have unity of spirit [mind], sympathy, love for one another, a tender heart, and a humble mind. Do not repay evil for evil or abuse for abuse’ (3.8–9);
(h) ‘Since … Christ suffered in the flesh, arm yourselves also with the same intention’ (4.1);
(i) ‘tend the flock of God that is in your charge … Do not lord it over those in your charge … but be examples to the flock’ (5.2–3);
(j) ‘And all of you must clothe yourselves with humility in your dealings with one another’ (5.5).

Peter’s own speech, person, and agenda have so evidently been transformed by those of Jesus. And we too can now be transformed in our own discipleship by observing Peter’s words.

A full analysis of the NT’s teaching on this theme of following Jesus would confirm that Christian discipleship is inseparably linked with both the historical and human Jesus and the Risen and Exalted Jesus. In Luke 24 we see the Risen Jesus effectively emphasising six key themes as essential for his future disciples:
(1) his Resurrection (vv. 34, 46),
(2) his Cross (vv. 26, 46),
(3) the Holy Spirit (v. 49),
(4) the Scriptures (vv. 27, 44),
(5) the Sacrament (v. 35), and
(6) Mission (v. 48).

Luke portrays these six as being the top priorities of the Risen Lord for those who want to follow in his Way. This is Jesus’ curriculum for his training course in biblical discipleship. It would be great if these six themes were each given their proper place within the life of our Anglican Communion.

Gelijkwaardigheid in de wereldkerk

Hoe gaan we met elkaar om als kerken en organisaties binnen de wereldwijde kerk? Ik heb regelmatig 2 Korinthe 8 en 9 gebruikt in lessen en erover gepreekt, maar dan altijd in de context van het delen van geld en middelen.

Een poosje geleden mocht ik op een kerkelijke vergadering spreken ergens in Oost-Afrika en op die gelegenheid paste ik deze hoofdstukken uit de Korinthe-brief toe op partnership. Als titel had ik: ‘The Fellowship of Grace’. Deze twee hoofdstukken gaan over de collecte voor de kerk in Jeruzalem, maar toegepast op de relaties tussen kerken kwam ik uit op deze drie punten. Ik switch nu even naar het Engels:
(1) The priority of grace in our partnership.
(2) There must be equality between us.
(3) When we share together, others will praise God.

Toegepast betekent dat, heel in het kort:
(1) We maken allemaal fouten in een partnerschap. Het gaat erom dat we bereid zijn dat toe te geven en om vergeving te vragen (of het te geven). Er is veel genade (nederigheid en vergevingsgezindheid) nodig in onze relaties.

(2) We zijn gelijke partners. De tijd dat de Westerse kerk de ‘moeder’ was en de Afrikaanse kerk het ‘kind’, ligt ver achter ons. Toch zijn we in het Westen nog steeds gewend vooral te geven en is men in Afrika vooral gewend te ontvangen. Kunnen we dat ook omdraaien? Hebben Afrikaanse kerken de visie om gever te worden en kunnen Nederlandse gemeenten ook werkelijk leren te ontvangen?

(3) Het doel van zending is aanbidding (John Piper). Wat is het geweldig als God geprezen wordt vanwege onze goede relaties in de wereldwijde kerk.

Mission @ the heart of the Church

I preached on Mission last Sunday from 1 Peter 2:9-12 and presented 2 models on how to go about mission(s) in the local church. I think these 2 models are helpful in thinking about missions and church life.

(1) Missions in one of the many activities







In model 1 ‘missions’ is one activity out of many. Traditionally missions then means: supporting missionaries (either abroad or closer to home). Some churches spend more time and resources on missions than others. It all depends where you put the focus.

(2) Misson is the foundation of everything else







In model 2 Mission becomes the foundation for everything. All the activities of the church are motivated by the mission to win people for Christ. In this model mission is not just an activity but it is the identity of the church and it has an impact on all other areas of church life.

Mission @ the heart
It is clear that model 2 is the preferred model. Sharing the love of Christ with those who don’t know Him yet should be the motivation for everything we do in the church. Why? Because our God is a missional God. He wants to put this world right and therefore He sent His Son to save us and we as a church need to continue His mission until Jesus returns.

Holy Communion in Africa

Some time ago I used the article ‘Rediscovering the Eucharist as Communal Meal’ written by Matthew Kustenbauder in my course on African Christian Worship. The article gives some good insights on how Holy Communion is understood in Africa. Here is a summary.

African Meal
A meal is perhaps the most basic and most ancient symbol of friendship, love, and unity; food and drink taken in common are signs that life is shared. In Africa it is rare for people to eat alone — meals are communal activities. Eating a meal together is the most basic way of sharing common life; it restores what has been lost and gives strength for what lies ahead. 

(1) A Meal of Covenant
Perhaps the greatest problem of the church in respect to its mission has been its endless fragmentation. The desired unity among Christians has become an illusion. By sharing in a final meal with his disciples, Jesus united them in a covenant relationship with himself and with one another. Sharing in the sacred meal establishes unity and communion with the one Lord. Africans think of relationship in covenantal terms as well. When two or more persons eat or drink together from the same bowl they have entered into a covenant.
In the Eucharist, we affirm our covenant with Jesus Christ and with others. Practices that exclude Christian members of other denominations from partaking in the Eucharist are a serious hindrance to establishing authentic Christian community.

(2) A Meal of Unity and Peace
African Christianity insists that the Eucharist must be understood communally, not just in terms of Christ and the individual.
In his book, Christianity Rediscovered, Vincent Donovan relates how he “rediscovered” the gospel message among the Masai in Tanzania. Their faithful observance of the Mass moved him deeply. Donovan recalls how he never knew if the Eucharist would be done during his visits to the villages. The elders were the ones to decide. “If life in the village had been less than human or holy, then there was no Mass. If there had been selfishness and forgetfulness and hatefulness and lack of forgiveness in the work that had been done and in the life that had been led, there would be no Eucharist. More often than not, however, there was the will to overcome the community’s weaknesses. By the power of the Holy Spirit they could say together, “This — not just the bread and wine, but the whole life of the village, its work, play, joy, sorrow, the homes, the grazing fields, the flocks, the people — all this is my Body.” 

(3) A Meal of Reconciliation
Another aspect of the African celebration of the Eucharist is the way in which sin is understood communally. Western definitions of sin are often focusing on self, salvation, and one’s own relationship to God. African notions of sin are focused on relationships with others in the community.
In the Zion Apostolic Church in Zimbabwe people are not allowed to participate in the Eucharist until they confess their sins to the elders. The belief is that those who do not confess their sins will be enemies of God for an entire year.
In African traditional understandings, the public naming, condemning, and breaking of sin emphasises the relational aspect of human moral behaviour. Broken relationships are made whole again, a concrete symbol of people’s daily struggle against sin within the community.

(4) A Meal of Mystical Power: Experiencing the Real Presence of Christ
The African tradition offers the West an new sense of the real presence of Christ as mystical power. Africans tend to find spiritual forces actively at work in the world for good and ill.
The Eucharist, however, is not to be considered a thing endowed with mystical power on its own. Instead, its significance lies in the action of an assembly filled with the presence of Jesus. What the assembly does with the elements representing Christ’s body and blood conveys the deepest meaning of the Eucharist. This is because, in the African consciousness, a strong sense of mystical power is attached to the human action of sharing a meal together.
The Eucharist is a communal meal in which Christ is celebrated, and in which Christ gives himself in the form of food and drink. The Eucharist is not just a meal, but a communal act of joyfully celebrating the Risen Christ in our midst and giving thanks to God the Father.

(5) A Meal of Participation
The African church may also enrich world Christianity’s notions of who participates in worship.
During the Eucharist, members of the assembly often bring the elements to the table with celebration, dancing, and rejoicing. The Eucharist meal is not something that the priest or minister prepares alone. The Eucharist is centered on the active participation of the entire community. The real presence of Christ – “This is the Body of Christ” – becomes true only through full participation. African Eucharistic celebrations have a way of preserving individual distinctions while maximizing the participation of all in common worship of God.

(6) A Meal of Hope: Proclaiming Christ’s Resurrection until He Comes
The African church celebrates the Eucharist as a communal meal of hope. A bold proclamation of Christ’s resurrection and firm hope in his return may be found in The Anglican Church of Kenya’s A Kenyan Service of Holy Communion (1989).
Excerpts demonstrate creativity and freedom in adapting the Anglican prayer book using traditional African forms of communal address and tribal prayer.

Is the Father with us?                         He is.
Is Christ among us?                            He is.
Is the Spirit here?                                He is.
This is our God.                                   Father, Son, and Holy Spirit.
We are his people.                              We are redeemed.
Lift up your hearts.                             We lift them to the Lord.

All our problems          We send to the cross of Christ.
All our difficulties         We send to the cross of Christ.
All the devil’s works     We send to the cross of Christ.
All our hopes                We set on the risen Christ.

Christ the Sun of Righteousness shine upon you and scatter the darkness from before your path and the blessing of God almighty, Father, Son, and Holy Spirit, be among you, and remain with you always. Amen.

The Masai of East Africa express their Christian hope in even more concrete terms. In their African Creed the Masai speak of a journey of faith and hope in God. They speak of how they once knew the High God in darkness but now “know him in the light […] of his word.”
The creed continues with God’s promise in Jesus, “A man in the flesh, a Jew by tribe, born poor in a little village, who left his home and was always on safari doing good, curing people by the power of God,” until finally “he was rejected by his people, tortured and nailed hands and feet to a cross, and died. He lay buried in the grave, but the hyenas did not touch him, and on the third day, he rose from the grave.”
The creed concludes on a note of joy and hope, “We are waiting for Him. He is alive. He lives. This we believe. Amen.”

(7) A Meal of Transforming Love: Serving the Poor and Oppressed
A final important component of the African communal meal is the way in which God’s love compels Christians everywhere to help the poor and oppressed. No one should go hungry while others feast. From the provision of Christ’s common table, the African church delivers a wide range of social services where crumbling government institutions are incapable of addressing people’s most basic needs.
The fact that world Christianity’s vitality is inversely proportional to material affluence is provocative and convicting. Bishop Joseph Ukpo (Nigeria) reminds Western Christians that Christ’s love in the Eucharist must make a difference. He asks, “You who have received Holy Communion… what have you done and what will you do as a result of your participation? Remember, the Eucharistic Imperative is simply LOVE.”
The communal meal of love means that we cannot tolerate poverty, injustice, suffering, religious bigotry, ethnicism, immorality, and hatred in our midst.

Radicaal discipelschap

In het theologische tijdschrift Soteria van december 2017 schreef Sake Stoppels een boeiend en uitdagend artikel over ‘Radicaal discipelschap’, met als ondertitel ‘Vruchtbaar kerk zijn in de eenentwintigste eeuw’ (pp. 49-61).
Ik denk dat veel in dit artikel niet alleen toepasbaar is in de Nederlandse context, maar ook in de context van de wereldwijde kerk. Ik geef de gedachten die mij raakten in dit artikel hier door. Mijn reflectie hierop volgt een andere keer.

Stoppels voert in dit stuk een pleidooi voor gezonde radicaliteit. Zijn stelling is “…dat enkel kerken die hun leden actief oproepen en ‘verleiden’ tot een grote mate van toewijding aan het evangelie van Jezus Christus toekomst hebben in onze multireligieuze, seculiere samenleving” (49). Dat gaat in tegen de tijdgeest waarin ook kerken iets aantrekkelijks moeten bieden.

De auteur neemt ons dan mee naar de vroege kerk via het boek The Rise of Christianity van Rodney Stark. De vroege kerk gaat op bepaalde punten tegen de heersende cultuur in (bv. geen abortus, geen homo-seks, wel zorg voor zieken en wel gastvrijheid) en wordt door haar exclusiviteit juist aantrekkelijk. Stark zegt dat stigma en sacrifice de dynamo vormden achter de sterk groei van het christendom toen (51).
Bij stigma gaat het volgens Stark om een manier van leven die afwijkt van de omgeving. Stoppels zegt: “Er is in mijn ogen echter alle reden om dat ‘vreemdeling zijn’ verder en dieper te doordenken. [-] …het is [-] een expressie van een fundamenteel andere levensoriëntatie. En daar lijkt het wel eens aan te ontbreken in onze kerken.” (51).
Bij sacrifice gaat het erom dat we in Nederland nog steeds probleemloos christen kunnen zijn. Het kost ons maar weinig. Dat is in andere delen van de wereld wel anders. Stoppels: “Wat blijft er van ons geloof over als we dat niet in alle vrijheid en vrijblijvendheid kunnen beleven?” (53).

De kerk is niet grenzeloos. Er is ruimte nodig in de kerk als het gaat om wel of niet meedoen en om geloofsbeleving, maar die ruimte is niet eindeloos. Stoppels: “Om Paulus te variëren: ‘Waar de Geest des Heren is, is vrijheid, maar geen vrijblijvendheid'” (54). We mogen geen elitekerk worden, maar er zouden wel uitnodigende regels of verwachtingen mogen zijn die ons helpen tot een dieper geloofsleven te komen. Het gaat om een profiel dat primair insluit, maar zo nodig ook uitsluit, zegt de auteur.

Voor geluk is een fles port beter dan het christendom, heeft C.S. Lewis ooit gezegd. Vaak probeert de kerk zich als aantrekkelijk te presenteren, maar het is anders. Stoppels: “Wezenlijk leren in het spoor van Christus heeft heel vervelende kanten…” (56). Een gezonde gemeente heeft altijd iets onaantrekkelijks. Zouden we het tegendraadse en hinderlijke van het evangelie weer moeten herontdekken?

Daarbij is ook van belang dat de kerk principieel een minderheid is, ook als ze zich in een minderheidssituatie bevindt. “Kerken zouden zich in geval van inhoudelijke spanningen met de omringende cultuur een kunnen buigen over de vraag hoe ze zonder verbetenheid, maar juist positief, lichtvoetig en met humor kunnen reageren op datgene waar ze moeite mee hebben in de samenleving” (59).

The Haasnoots in 2017

A merry Christmas and New Year blessings for 2018!
Instead of sending out a Christmas letter by email, we made this blog with pictures and some explanations telling a little bit of our story of 2017. We are thankful for the many blessings we have received this year and it is our prayer that we have been able to share some of these blessings with others as well.

Haasnoot family in Kampala (Jan. 2017)

Mirjam with her class at an adventure park near Kampala

Mirjam: overnight camping ‘trip’ at school compound

Rehearsal for Christmas programme

Christmas programme Acacia International school, Kampala

Mirjam enjoying a supermarket in the Netherlands

Summer 2017. Boat trip in Giethoorn. With Joel, Jacob, Jacob’s mum and Tirza.

Jacob with church leaders in Assosa, Ethiopia

Preken in een settlement

Jacob preaching in a refugee settlement with South Sudanese refugees in Northern Uganda

Jacob preaching in a service in the Netherlands (Nov. 2017)

The Haasnoot boys

Joel & Tirza – winter in the Netherlands

Jesse with his school class in the Netherlands


Desta (left) doing… something?!

David’s 18th birthday at St. Andrew’s School, Turi, Kenya


Pasen vieren in een vluchtelingenkamp?

Afgelopen week was ik 10 dagen lang in Noord-Oeganda om daar de broeders en zusters van de Anglicaanse kerk van Kajo-Keji in Zuid-Soedan te bezoeken. Vanwege het geweld en de onzekere situatie in het gebied van Kajo-Keji zijn veel mensen naar Oeganda gevlucht. De vluchtelingenkampen daar zitten overvol met Zuid-Soedanezen. De kerk heeft haar hoofdkantoor naar Moyo in Noord-Oeganda verplaatst en ook Kajo-Keji Christian College is daar nu gevestigd. Ik vertel wat meer over mijn ervaringen de afgelopen weken en we krijgen ook een antwoord op de vraag in de titel.

Jaap geeft les op KCC

Jaap geeft les op KCC

Ik heb aan een groep van 16 studenten het vak African Christian Theology gegeven. Bij dit vak gaat het erom de boodschap van het Evangelie te verbinden met de eigen context en de cultuur in Afrika (of nog specifieker: de lokale cultuur). We bespraken onder andere de volgende onderwerpen: hoe ga je om met diversiteit (etniciteit) als christelijke kerk?, hoe kijken we naar polygamie en het huwelijk? en: is het welvaartsevangelie wel bijbels? Als blanke docent vanuit het Westen stel ik vooral vragen en geef aan wat volgens mij de bijbelse lijn is. We hadden boeiende gesprekken. Bemoedigend was ook dat we het onderwerp etniciteit konden bespreken in een groep met Nuer, Dinka en Bari studenten. Op het Kajo-Keji Christian College kunnen studenten van verschillende etnische groepen wél in harmonie met elkaar leven en werken!

Kinderen in het vluchtelingenkamp

Kinderen in het vluchtelingenkamp

Wij zijn als het verloren schaap
Op een middag bezocht ik samen met bisschop Emmanuel Murye en enkele anderen een ‘refugee settlement’ ten zuiden van Moyo, niet ver bij de Nijl vandaan. Daar ontmoetten we honderden kinderen. De ouders hadden samen al een basisschool opgezet en er hadden zich al meer dan 2000 kinderen geregistreerd! Maar er was verder helemaal niets. De klassen zitten in de schaduw van een boom en er zijn wat schoolborden en een paar schoolboeken voor de vrijwillige leerkrachten. Temidden van alle ellende was het hoopgevend dat deze mensen de moed niet hebben opgegeven en willen investeren in hun kinderen.
Ik vertelde de kinderen het verhaal van de herder die de 99 schapen achterliet om dat ene verloren schaap te zoeken. Wie is dat verloren schaap, vroeg ik? Dat zijn wij…, zeiden veel kinderen. Dat was een emotioneel moment. Ik zei toen: God rust niet voordat Hij het verloren schaap gevonden heeft en weer thuis brengt!

Preken in een settlement

Preken in een settlement

Troost, troost mijn volk…
Op zondag mocht ik twee keer preken in een ander vluchtelingenkamp. Mensen komen bijeen onder een boom en vormen weer ‘lokale gemeenten’. Ze zitten met andere mensen in de ‘kerk’ dan voorheen en hebben ook een andere voorganger, maar het belangrijkste is dat ze elkaar weer vinden en kunnen bemoedigen.
Ik wilde de zusters en broeders daar hoop geven met woorden uit Jesaja 40:1-11. Troost, troost mijn volk. Deze ‘ballingschap’ zal niet voor altijd zijn. God kent jullie lijden. Hij heeft alle macht en Hij is de Herder die voor zijn schapen zorgt. Nu zien we daar nog weinig van, maar we blijven geloven dat God deze wereld herstelt en recht zal doen. Hij is Zuid-Soedan niet vergeten.

Pasen in het vluchtelingenkamp?
Het is bijna Pasen. Kun je dat wel vieren in een settlement? Het feest van de vernieuwing van alle dingen in een situatie van triestigheid? Hoe doe je dat? Ik stelde deze vraag aan 3 leiders in de Anglicaanse kerk. Dit is wat zij zeiden:
• Bisschop Emmanuel: ‘We schakelen onze jeugd in om op een aantal plekken in de kampen diensten te organiseren. We zingen dan liederen van vrede en hoop en dat geeft mensen weer hoop in hun hart. Daarom vieren we toch Pasen!’.
• Rev. Jonathan Soro: ‘Het zal geen normale viering worden in deze omstandigheden. Maar met Pasen vieren we dat er hoop is na het lijden. Dat is relevant voor ons en dát is onze christelijke hoop’.
• Golda Poni (medewerker Development): ‘Met Pasen vieren we dat in Christus een nieuw begin mogelijk is. Dat geeft ons hoop en dit is het begin van een proces van genezing’.

Een 'onderkomen' in het kamp

Een ‘onderkomen’ in het kamp

Kan een muzungu ook iets leren?

Ik ben een blanke zendingswerker en woon in Oeganda. Dat betekent voor veel Oegandezen nog steeds dat je hier iets komt brengen: geloof, kennis of geld. En eerlijk gezegd denk ik dat zelf ook vaak: Ik werk hier als blanke, als muzungu, in Oost-Afrika om te geven en te dienen. Dat laatste klinkt al wat beter, maar zelfs dán wil ik graag een voorbeeld zijn voor anderen en opnieuw iets geven.

giveNu is er niets mis met geven, maar als we zending echt op het niveau van gelijkwaardigheid willen brengen, dan zullen we in de kerk wereldwijd ook moeten kunnen ontvangen. En dat valt voor ons in het Westen in de praktijk niet mee. Omdat onze culturen en situaties zo verschillend zijn, denken we al snel dat we niets kunnen leren en daarmee sluiten we ons af. Daarbij krijgt je van ‘geven’ vaak ook nog een goed gevoel.

Laat ik wat concreter worden. Ik heb een poosje geleden de volgende vijf punten opgeschreven van zaken die ik kan leren van mensen in deze regio.
1. God is betrokken bij het hele leven. Alles heeft met Hem te maken.
2. Neem de tijd om belangrijke gebeurtenissen te vieren en te gedenken.
3. Leef het leven en neem de dingen zoals ze komen. Je kunt je niet overal tegen verzekeren.
4. De maaltijd is een ontmoetingsplek en een moment om dat wat er is met elkaar te delen.
5. Geniet van het moment. Lachen, zingen, dansen… als je het leven kunt vieren, dan moet je dat doen.

Ik zou ook een lijstje kunnen maken met zaken die specifiek voor de christelijke kerk gelden, maar dat doe ik een andere keer. Laten we hier eens mee beginnen. Wat kan ik als muzungu met deze vijf punten in het leven van elke dag?

Eerherstel van de zendingswerker

Het is geen nieuws dat het beroep zendeling weinig positiefs oproept bij de gemiddelde seculiere Nederlander. Maar ook binnen de kerk ligt de zendingswerker onder vuur: Is zendingswerk wel effectief en economisch? Wat hebben wij als krimpende kerk nog te bieden? Kun je via moderne communicatiemiddelen niet hetzelfde bereiken? En ook is er de vraag naar motivatie: is het niet vooral eigen behoeftebevrediging?

Nu zeg ik niet dat dit geen relevante vragen zijn, maar de antwoorden zijn mij vaak te gemakkelijk en te snel. Een aantal (zendings)organisaties zijn van dit “oude zendingsmodel” afgestapt om nu vooral via projectfinanciering het werk bij partners mogelijk te maken.

ik ben ervan overtuigd dat we zonder zendingswerkers (en dat kunnen ook zendelingen uit Azië, Afrika en Latijns-Amerika zijn, graag zelfs) geen echte relaties kunnen leggen en onderhouden in de wereldkerk. Ik schreef daarover een paar jaar geleden een artikel en ik vat de hoofdpunten daaruit hier nog even kort samen.

(1) Als kerken wereldwijd samenwerken, dan wordt christelijke eenheid zichtbaar, de naam van Christus verheerlijkt en Gods zending in de wereld bevorderd. Ook zorgt samenwerking ervoor dat de gemeente niet introvert wordt en kritisch naar de eigen cultuur blijft kijken.

(2) De zendingswerker speelt een belangrijke, verbindende rol in deze relaties tussen gemeenten. De missioloog Paul Hiebert spreekt over de uitgezonden werker als bemiddelaar. Die rol moeten zendingswerker dan ook wel op zich nemen. Eerlijk gezegd schrik ik weleens hoe sommige zendingswerkers over de lokale ontvangende gemeente praten en schrijven: vooral in negatieve termen. Nu begrijp ik dat daar vaak frustratie onder zit over de trage voortgang in het werk, maar dat maakt het nog steeds niet goed.

(3) Hoe ben je dan bemiddelaar als zendingswerker? Ik geef een aantal voorbeelden:
♦ Ik probeer zelf regelmatig in nieuwsbrieven en presentaties lokale christenen ‘aan het woord te laten’. Hoe denken zij over Gods wil, over ziekte en gezondheid, over de bovennatuurlijke wereld, over zending? Een verlofpresentatie die alleen over jezelf en over je werk gaat, is te eenzijdig.
mission♦ Een ‘interculturele bijbelstudie’ levert nieuwe perspectieven op. De zendingswerker doet bijbelstudie met een groep christenen en schrijf daar een verslag van. De werker stuurt dat verslag naar de uitzendende gemeente in Nederland en vraagt hen hetzelfde te doen over hetzelfde bijbelgedeelte. Dat Nederlandse verslag wordt vervolgens weer met de eerste groep gedeeld.
♦ Kerken wisselen gebedspunten uit en bidden voor elkaar. Ik zie dit in de diocese in Zuid-Soedan waar ik werk, functioneren. De kerk daar bidt voor de gemeenten waar zij een relatie mee heeft.
♦ Delegaties van partnergemeenten bezoeken elkaar met enige regelmaat. De zendingswerker kan dat faciliteren. Dat vraagt wel om een goede voorbereiding en om een bredere doelstelling dan alleen een diaconale. Het vereist ook een goede terugkoppeling naar heel de gemeente.
♦ Ik ken het voorbeeld van een Lutherse zendingsorganisatie in Finland die een voorganger uit Ethiopië drie maanden laat werken in een Finse gemeente. Daar komt natuurlijk heel veel bij kijken, maar het leidt wel tot een diepgaande relatie.

Op deze manier is de zendingswerker een belangrijke schakel in de beweging van Gods zending in  deze wereld.

Bijbelstudie-training Zuid-Soedan

In het laatste kwartaal van 2015 gingen we met een team (in wisselende samenstelling) naar acht plaatsen in de Kajo-Keji Diocese (classis) om daar een seminar te geven voor toekomstige bijbelstudiegroepleiders. Jaap had een boekje gemaakt met 52 bijbelstudies en dit boekje is in de lokale Bari-taal vertaald. De groepleiders werden heel specifiek getraind om met dit boekje aan de slag te gaan.

Het enthousiasme bij de deelnemers was groot en dat maakte het een plezierige en dankbare onderneming. We hebben wel heel veel uren in de auto gezeten op slechte tot zeer slechte wegen, dat was natuurlijk wat minder. Hieronder een foto-verslag.

First seminar in Leikor

Eerst Bijbelstudie-seminar in Leikor. Levendige discussie.


Jaap geeft les in Liwolo. Rev. Emmanuel is vertaler.


Aandachtige studie in Kiri

Logo jeugd

Een groep jongeren in Logu doet ook mee


Bijbelstudie in Bori


Concentratie in Lire

Mirjam in Lire

Mirjam houdt baby vast van een moeder die meedoet met de bijbelstudiegroep

River Kala

Om in Kala te komen, moesten we eigenlijk deze rivier door met de auto. Dat gaat natuurlijk niet lukken. Dan maar een hele lange omweg nemen!


Chidi Moses (l) & Sanya David (r) geven les in Kala


De laatste training in Gaderu!