Categorie archief: zending

Zwakheid als norm

Op mijn stapeltje van te-lezen-bladen lag al een poosje een brochure van de missioloog David Bosch over ‘The vulnerability of Mission’. Gisteren las ik deze lezing en ik ben er erg van onder de indruk. Waarom heb ik de indruk dat Bosch met zijn nadruk op de kwetsbaarheid van het Evangelie veel dichter bij de waarheid zit dan de – vooral in deze tijd – nogal aanwezige mensen die (alleen maar) praten over kracht, wonderen, doorbreken en materiële zegen?

Not accidental
Bosch begint zijn lezing met het verhaal van de vervolging van christenen in Japan in het begin van de 17e eeuw. Via die weg stelt hij de vraag naar het wezen van het christelijke geloof. Een citaat: “The cross is not accidental to the Christian faith. When the resurrected Jesus appeared to his disciples, his scars were proof of his identity; it was because of them that the disciples believed (Jn 20:20)” (Bosch, p. 8).

Moed om zwak te zijn
Bosch trekt de lijn dan door naar zending. Is een zendeling vooral een model, voorbeeld of gaat hij/zij als zwakkeling (victim)? De model-zendeling weet hoe het moet en maakt mensen afhankelijk, de victim-zendeling scheppen ruimte en gemeenschap. In de praktijk vallen veel zendelingen vooral in de eerste categorie. Het vraagt nogal wat geloof om je op te stellen als ‘zwak’ (vgl. 2e Korinthe-brief). Bosch zegt: “Only if we turn our backs on false power and false security can there be authentic Christian mission”.

Deze lezing raakte me. Hoe vaak sluiten we niet aan bij wereldse modellen van macht en exansie? Iets om steeds weer over na te denken.

David J. Bosch, The Vulnerability of Mission , Occasional Paper 10, Selly Oak Colleges Birmingham, 1991.

transforming-mission

African Ark

African Ark

Gisteren werd het boek dat we al heel lang wilden hebben bezorgd: African Ark. Er staan schitterende foto’s in van volken in de hoorn van Afrika. Als we de plaatjes van de Ethiopisch-Orthodoxe feesten zien, dan krijgen we wel een beetje heimwee naar het land waar we 9 jaar hebben gewoond. Je vindt in dit werk ook foto’s van Surma’s in Ethiopie die aan bodypainten doen. Dat ziet er prachtig uit en op basis daarvan roepen bepaalde antropologen: laat deze cultuur intact en houd zendelingen op afstand. Met dat bodypainten is inderdaad niks mis, maar als je je wat meer in de Surma-cultuur verdiept, dan is er veel angst, geweld, voedseltekort en alcoholmisbruik. Natuurlijk zit daar ook veel Westerse invloed achter, maar die draai je niet meer terug. De impact van het christelijke geloof op de Surma’s is juist het bewaren van bepaalde elementen van de cultuur (via alfabetisering in de eigen taal en bijbelvertaalwerk) en het aanbieden van een boodschap die stabiliteit en rust brengt in een zeer turbulente samenleving. Welk alternatief heeft de cultureel antropoloog in de aanbieding?

Van overal, naar overal

Wat neem ik mee van deze conferentie? Ik ben opnieuw onder de indruk geraakt van wat God wereldwijd doet. Ik heb leiders gesproken uit Afrika die het aantal zendingswerkers uit hun regio alleen maar zien toenemen. We spraken een directeur van een Latijns-Amerikaanse organisatie die nu al heel wat werkers in de moslimwereld heeft en zich afvraagt wat zij voor Europa kunnen betekenen. Iemand uit Korea had het over 15 duizend werkers vanuit dat land. Het meest aparte vond ik het verhaal van een Aziatische broeder die betrokken is bij de training van Iraanse voorgangers. Hij vertelde dat er vanuit Iran een aantal werkers in naburige landen actief zijn. Zendingswerkers vanuit Iran – is dat niet bijzonder?

Licht in de duisternis

De Ethiopiër die nu in de VS woont (en professor aan een theologische school is), vertelde me dat hij pas na 18 jaar voor het eerst terug is geweest naar zijn moederland. Onder het communistische bewind was hij vervolgd vanwege zijn geloof. Hij ging samen met zijn 2 kinderen terug naar de gevangenis waar hij mishandeld was geweest en de dood in de ogen had gezien. Toen hij de directeur van de gevangenis om toestemming vroeg de gevangenis als gast te bezoeken, zei die: dat kan, maar dan onder de voorwaarde dat je hier ook een dienst leidt. “Ik heb nog nooit zo sterk de kracht van de opstanding ervaren als toen: ik mocht nu de vergeving en vrijheid van Jezus doorgeven op die duistere plek waar ik zelf enorm bang ben geweest”, aldus onze broeder.

Nightlife
Ondanks de vele lichten hier ’s nachts is er een hoop wat het daglicht niet kan verdragen. Het schijnt pattaya-by-nightdat 7 van de 10 mannen die naar Thailand komen uit zijn op sex. In één van de presentaties kwam naar voren dat het er niet alleen om gaat ‘sex slaves’ uit de duisternis in het licht te trekken, maar dat deze vrouwen daarna ook een toekomst nodig hebben. Een aantal christenen hebben een bedrijfje (met de naam ‘Nightlife’) opgezet zodat deze vrouwen op een goede manier geld kunnen verdienen.

Geestelijk welzijn
Terug naar zondagavond. Adri was bij een presentatie van de taskforce ‘dialoog tussen zendingsleiders van Noord en Zuid’. Daarna was er een panelgesprek over ‘spirituality & missions’. Dat klinkt nogal vaag, maar volgens Adri ging het vooral over het ‘geestelijk welzijn’ van zendingswerkers en -leiders. Hoe houden we dat welzijn fris? Het gaat allereerst om ‘to be’, dan pas om ‘to do’. Een variatie op IQ: wat is je ‘pneuma-quotient’? Ik zat op dat moment met de groep van member care een paar honderd meter verderop op het strand… Wij wilden elkaar even op een andere manier ontmoeten dan in een vergaderzaal!

Maandagmorgen begon de plenaire sessie met worship en vervolgens hadden we twee bijdragen over spirituality. Allereerst de Indiase directeur van Interserve en vervolgens de directeur van Wycliffe International. Allebei brachten ze inspirerende punten naar voren. Zending gaat niet automatisch samen met een gezond christelijke leven, dat is iets wat blijvend om onderhoud vraagt. Daarna gingen we weer uiteen in onze groepen.

I have been helped
In de membercare-groep inventariseerden we de middelen (boeken, websites, centra) die voorhanden zijn. We zongen Marjory Foyle ‘happy birthday’ toe op haar 87ste verjaardag! Ze zei: “I can help others, because I myself have been helped”. In de slotbijeenkomst aan het eind van de middag werd licht evaluerend nagedacht over de consultatie. Er klonken veel positieve geluiden en tegelijk werden er concrete punten aangedragen voor verbetering. We kregen de onvermijdelijke bedankjes en deden ook nog gezamenlijk een rondedans op een Siberische melodie met een Engelse tekst (speciaal gemaakt voor de conferentie).

Terugblik
Mijn allereerste terugblik op de bijeenkomsten is deze: goede ontmoetingen, bevlogen mensen, boeiende verhalen, inspirerende doorkijkjes en indrukwekkend om te zien wat God wereldwijd doet. Tegelijk vind ik dat de mission commission moet nadenken over een structuur met heldere representatie (nu gevaar van old boys network) en had het geheel nog beter kunnen zijn (bv. meer focus in thema’s, minder vol programma, meer diversiteit en meer talen en culturen op het podium). Vanavond en morgenochtend hebben we hier nog bijeenkomsten van de Europese EZA’s en woensdagmorgen heel vroeg vliegen we terug. Tot slot een citaat van een broeder uit Pakistan over het gebruik van boeken die in het Westen zijn geschreven: “Please give us the copyright, that means in our part of the world: the right to copy”!

Shadowlands

toetjesbuffetAls ik C.S. Lewis goed begrepen heb, dan is het leven hier en nu nog maar een shadowland. Het land van de overweldigende kleuren wacht ons nog. Zo’n term shadowlands voelt toch wel wat vreemd als je in een 4-sterren hotel zit met airco en te grote buffetten. Natuurlijk, zo zeggen we tegen onszelf, dat is allemaal nodig om ons te kunnen concentreren op de conferentie. Dat klinkt aardig, maar is toch niet helemaal overtuigend. Je verlangen naar dat land van licht is een stuk minder als je shadowland het Jomtiem Palm Beach hotel is!

Alles is context
Zaterdagavond was zwaar. Eigenlijk probeert men te veel onderwerpen in een te korte tijd te behandelen. We hadden een spreker over Business as mission: kun je én zakenman én zendeling zijn? Antwoord was (natuurlijk) ja. Verder weer een bijdrage over kunst en zending: het gebruik van lokale muziek voor christelijke liederen. Dit laatste was boeiend, maar er zat alleen geen muziek bij of in.
Vervolgens kregen we het hoofdonderwerp: contextualisatie. Dat is – even uit de losse pols – op welke manier het evangelie aansluit op de cultuur en gewoonten van de ontvangers. Een panel ging hierop in en gaf een aantal leuke voorbeelden. Interessant was een situatie uit Ivoorkust waar men een gemeente wilde stichten onder mensen met een moslimachtergrond. Men gaf de ‘kerk’ een aankleding die aangepast was aan de doelgroep (geen stoelen bv.). Na een poosje zei de doelgroep: jullie verbergen iets voor ons. Doe normaal en wees kerk!

Zondagmorgen gingen we – na de worship – verder met 2 meer academische verhalen over contextualisatie. In het eerste verhaal werd gezegd dat de relatie tussen evangelie en context er een is van 3 fasen: identificatie, confrontatie en transformatie. Het tweede verhaal ging in op de visie van evangelicals op contextualisatie. Daarna spraken we weer rond de ‘global round table’ door over het onderwerp. We onderstreepten dat de mensen ter plaatse het beste kunnen bepalen hoe de relatie tussen evangelie en cultuur moet zijn. Een broeder uit Latijns-Amerika zei terecht dat dit onderwerp niet alleen voor Afrika of Azië van toepassing is, maar ook voor kerken in het Westen!

Marjory Foyle
Na de lunch ging ik verder in de werkgroep member care. De conferentie-moeheid begint nu heftig toe te slaan. Hoeveel informatie kan een mens (ik!) per dag aan?
Bij membercare spraken we door over contextualisatie. Hoe ziet de zorg voor zendingswerkers er uit in Afrika en India? Ook dat zijn zendende landen. Een Nigeriaanse organisatie heeft nu meer dan 800 werkers. De kerken daar willen de komende jaren duizenden werkers uitzenden. Wie houdt zich bezig met de ondersteuning van deze mensen? Een Nigeriaanse zendingsleider heeft gezegd: ‘Afrika heeft de wereld niet veel te bieden als het gaat om economie of techniek, maar misschien is dit leger van zendingswerkers wel het beste wat Afrika te bieden heeft’. Tijdens de thee sprak ik met de de 86-jarige dr. Marjory Foyle, zo’n beetje de uitvindster van membercare in Europa. Ze vertelde me over de beginjaren en over het belang van een face-to-face interview bij psychologische testen (“Dat gebeurt tegenwoordige steeds minder”). We hadden het ook over de mogelijkheid van een te veel aan member care. Een bijzondere vrouw.

Groei na 30 jaar tranen

Geen Gideons hier: in de bureaula op onze kamer ligt naast de föhn een boek met ‘The teaching of Buddha’. Omdat we alleen maar de binnenkant van het hotel zien, zou je soms haast vergeten dat je in Thailand zit, maar dit maakt het weer even duidelijk. Bij de opening werd Thailand door een Thaise dominee het land van de glimlach genoemd en dat is ook zo: het personeel hier glimlacht meer dan het westerse gemiddelde!

Zending en kunst
Terug naar vrijdagavond. We kregen eerst een verhaal over ‘arts and mission’. Twee bevlogen sprekers maakten duidelijk dat je via kunst de diepte van het evangelie kunt communiceren. Kunst kan ons bepalen bij
1. datgene wat niet ‘nuttig’ is, maar wel waardevol (genade!);
2. het verhaalkarakter van ons leven (90% van de bijbel is verhalend of poetisch!) en
3. de zin van het leven.

Daarna was er een panel over vervolging en lijden. Ik noem expres geen namen of details, maar daarmee wordt het verslagje wat vager. Het was indrukwekkend om verhalen te horen uit Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Een citaat om over na te denken: “Via het lijden wordt het kwade in deze wereld overwonnen”.

Tranen zaaien
Zaterdagmorgen gingen we door op ditzelfde onderwerp. We kregen 2 boeiende en relevante verhalen te horen over vervolging door iemand uit Azië en iemand uit het Midden-Oosten. Terugkerend onderwerp: we missen een theologie van het lijden in de kerk en in zending. De ‘bless me theology’ is wijdverspreid. Maar dit denken sluit lijden uit. Lijden hoort bij de navolging van Jezus. De broeder uit Azië stond ook stil bij de vervolging die je zelf kunt uitlokken door agressieve evangelisatie of door het negeren van de lokale gemeenschap. Mensen hebben vaak moeite met de verpakking, meer dan met de boodschap, zo zei deze spreker. We hoorden ook van de groei van de kerk in Noord-Afrika (waar een zendingsechtpaar 30 jaar werkte met als ‘resultaat’ 7 christenen. De groei van de kerk nu is voortgekomen uit de tranen van de mensen die 30 jaar gezaaid hebben). Verdrukking gaat vaak samen met groei, omdat het een totale afhankelijkheid van God teweeg brengt.Daarna kwamen we bij elkaar in kleine groepen met mensen vanuit allerlei continenten om door te praten over het thema. Ik had nog geen Ethiopiër ontdekt (ik heb 9 jaar in Ethiopië gewerkt), maar nu zat ik opeens naast een Ethiopische Amerikaan!

’s Middags ging ik weer naar de membercare-werkgroep. Daar hadden we het over de relatie tussen membercare en vervolging en verder over de structuur van een wereldwijd netwerk voor member care. Vanavond gaan we door met contextualisatie.

Kapunkap

We hebben inmiddels het Thaise woord voor ‘dankjewel’ geleerd: kapoenkap (Ned. spelling). De bediening moet er erg om lachen als we dat proberen te zeggen (vooral als Adri het probeert, lijkt het -:). Donderdagavond was de opening van de conferentie. Het viel ons niet mee om de ogen open te houden, maar dat lag meer aan ons dan aan het programma. We kregen een aantal toespraakjes, zongen samen en keken naar een culturele presentatie met zang en dans door Thaise jongeren. We zijn hier echt in een andere wereld.

Zending en lijden
Bertil Ekstrom (‘ceo’ van de mission commission) hield een lezing over ‘Mission in the way of Jesus Christ’. Zending is de weg van het kruis volgen: het gaat niet buiten vervolging en lijden om. Zending heeft ook alles te maken met de weg van Jezus. Dat vatte Bertil samen in 3 punten:
1. contextualisatie (Jezus kwam naar de aarde);
2. true spirituality (de juiste prioriteiten voor ogen hebben) en
3. het vervullen van Gods doel in de situatie van vervolging en lijden.
Hij eindigde dan ook met een ‘missiological equation’ (rekensom): “spirituality + contextualisatie = mission in a context of suffering” (lastig in Ned. te vertalen). Aan het eind van de avond vierden we avondmaal.

Transformation
Vrijdagmorgen begon met een inspirerend verhaal van Bill Taylor (voormalige leider van mission commission) over de vraag of onze activiteiten nu echt leiden tot discipelschap en een ‘transformed worldview’. Hij volgde Paul Hiebert in een verhelderende onderscheiding tussen
1. gedrag;
2. waarden en normen;
3. worldview (basale kijk op de wereld en mens-zijn).

Welke verandering brengt het christelijke geloof op deze 3 niveau’s? Veranderen christenen in Afrika alleen hun gedrag (niet meer drinken, naar de kerk gaan) en verder niets? Of beinvloedt het ook hun denken en hun ‘zijn’. Maar we hoeven niet eens naar Afrika te gaan met die vraag: hoe zijn wij veranderd door het evangelie? Kijken we op een andere manier naar de wereld om ons heen of raakt het eigenlijk de kern van ons bestaan niet? Bill stelde vooral prangende vragen en hij hoopte dat we er door aan het denken worden gezet en dat we dit meenemen in ons denken over zending en bij het ontwikkelen van strategieen. Met het groepje rond onze tafel baden we voor de doorwerking van het evangelie in Peru, Congo, de VS, Nederland, Z-Afrika en Thailand.

Membercare
Tijdens de koffie sprak ik met een Zuid-Afrikaan van SIM over hun werk in Afrika en over hoe zij werkers uit Latijns-Amerika inschakelen. Daarna ging ik naar de netwerkbijeenkomst voor membercare (zorg voor zendingswerkers). Adri ging naar zijn groep van nationale zendingsbewegingen. De ca. 30 mensen bij membercare komen uit diverse continenten: Afrika, Australie, Lat-Amerika, Azie, N-Amerika en Europa. Een boeiende groep mensen. We waren bezig met de vraag hoe dit ‘Global Member Care Network’ het beste onder de paraplu van de mission commission kan functioneren.
Daarnaast werd een definitie van membercare gepresenteerd waar we morgen verder over na gaan denken. Ik geef de definitie in het Engels: “Member Care is the ongoing preparation, equipping and empowering of missionaries for effective and sustainable life, ministry and work“. Vanavond hebben we een plenaire sessie over lijden en vervolging, maar daarover morgen meer.

culturele-presentatie

Kleffe warmte

We zitten in Thailand! De reis verliep voorspoedig, maar ik vond het wel een hele zit – 11 uur vliegen. In m’n ooghoek zag ik 4 films voorbijgaan, maar die konden me niet echt boeien. Ik heb 160 pagina’s kunnen lezen van het reisverslag van Adrian Verbree over ‘Papua 50 jaar later’, het verhaal van Gereformeerd-vrijgemaakte zending in Papoea. Een heel eerlijk, maar ook triest verhaal over ongezonde afhankelijkheid en veel over problemen rond geld. Ik hoop de andere helft van het boek hier (of op de terugweg!) nog uit te lezen. Er komt een recensietje in het decembernummer van Zending Nu.

Tropische warmte
Maar goed, rond half acht (Thaise tijd) kwamen we vanmorgen hier aan. Onze ziel liep nog 6 uur achter… Toen we vanuit de aankomsthal (foto) naar buiten stapte, dacht ik even dat we in een tropisch zwemparadijs van Centreparcs waren beland: wat een kleffe warmte! Maar goed, dat was van korte duur want het taxibusje had airco en ook het prettige hotel is voorzien van een verkoelend briesje. Aangekomen bij het hotel doorliepen we het registratieproces, wat enige tijd kostte (formulier, foto, badge en kamersleutel) en hadden we de middag om bij te komen, de draadloze verbinding van de laptop aan de gang te krijgen en een duik te nemen in het zwembad (Jaap). Met het diner vanavond begint de conferentie echt.

vliegveld-bangkokProgramma
Ik zou nog iets zeggen over de inhoud van de consultatie. We hebben elke morgen en elke avond een plenaire sessie (o.a. over zending en vervolging, zending en contextualisatie, en zending en spiritualiteit). Daar tussenin komen we in werkgroepen en netwerken bij elkaar die op onderwerp zijn ingedeeld. Ik ben ingedeeld bij ‘Member Care’ (maar wil eigenlijk ook naar missiologie) en Adri mag naar het national mission movements network. Stay tuned!