Tag archieven: context

Holy Communion in Africa

Some time ago I used the article ‘Rediscovering the Eucharist as Communal Meal’ written by Matthew Kustenbauder in my course on African Christian Worship. The article gives some good insights on how Holy Communion is understood in Africa. Here is a summary.

African Meal
A meal is perhaps the most basic and most ancient symbol of friendship, love, and unity; food and drink taken in common are signs that life is shared. In Africa it is rare for people to eat alone — meals are communal activities. Eating a meal together is the most basic way of sharing common life; it restores what has been lost and gives strength for what lies ahead. 

(1) A Meal of Covenant
Perhaps the greatest problem of the church in respect to its mission has been its endless fragmentation. The desired unity among Christians has become an illusion. By sharing in a final meal with his disciples, Jesus united them in a covenant relationship with himself and with one another. Sharing in the sacred meal establishes unity and communion with the one Lord. Africans think of relationship in covenantal terms as well. When two or more persons eat or drink together from the same bowl they have entered into a covenant.
In the Eucharist, we affirm our covenant with Jesus Christ and with others. Practices that exclude Christian members of other denominations from partaking in the Eucharist are a serious hindrance to establishing authentic Christian community.

(2) A Meal of Unity and Peace
African Christianity insists that the Eucharist must be understood communally, not just in terms of Christ and the individual.
In his book, Christianity Rediscovered, Vincent Donovan relates how he “rediscovered” the gospel message among the Masai in Tanzania. Their faithful observance of the Mass moved him deeply. Donovan recalls how he never knew if the Eucharist would be done during his visits to the villages. The elders were the ones to decide. “If life in the village had been less than human or holy, then there was no Mass. If there had been selfishness and forgetfulness and hatefulness and lack of forgiveness in the work that had been done and in the life that had been led, there would be no Eucharist. More often than not, however, there was the will to overcome the community’s weaknesses. By the power of the Holy Spirit they could say together, “This — not just the bread and wine, but the whole life of the village, its work, play, joy, sorrow, the homes, the grazing fields, the flocks, the people — all this is my Body.” 

(3) A Meal of Reconciliation
Another aspect of the African celebration of the Eucharist is the way in which sin is understood communally. Western definitions of sin are often focusing on self, salvation, and one’s own relationship to God. African notions of sin are focused on relationships with others in the community.
In the Zion Apostolic Church in Zimbabwe people are not allowed to participate in the Eucharist until they confess their sins to the elders. The belief is that those who do not confess their sins will be enemies of God for an entire year.
In African traditional understandings, the public naming, condemning, and breaking of sin emphasises the relational aspect of human moral behaviour. Broken relationships are made whole again, a concrete symbol of people’s daily struggle against sin within the community.

(4) A Meal of Mystical Power: Experiencing the Real Presence of Christ
The African tradition offers the West an new sense of the real presence of Christ as mystical power. Africans tend to find spiritual forces actively at work in the world for good and ill.
The Eucharist, however, is not to be considered a thing endowed with mystical power on its own. Instead, its significance lies in the action of an assembly filled with the presence of Jesus. What the assembly does with the elements representing Christ’s body and blood conveys the deepest meaning of the Eucharist. This is because, in the African consciousness, a strong sense of mystical power is attached to the human action of sharing a meal together.
The Eucharist is a communal meal in which Christ is celebrated, and in which Christ gives himself in the form of food and drink. The Eucharist is not just a meal, but a communal act of joyfully celebrating the Risen Christ in our midst and giving thanks to God the Father.

(5) A Meal of Participation
The African church may also enrich world Christianity’s notions of who participates in worship.
During the Eucharist, members of the assembly often bring the elements to the table with celebration, dancing, and rejoicing. The Eucharist meal is not something that the priest or minister prepares alone. The Eucharist is centered on the active participation of the entire community. The real presence of Christ – “This is the Body of Christ” – becomes true only through full participation. African Eucharistic celebrations have a way of preserving individual distinctions while maximizing the participation of all in common worship of God.

(6) A Meal of Hope: Proclaiming Christ’s Resurrection until He Comes
The African church celebrates the Eucharist as a communal meal of hope. A bold proclamation of Christ’s resurrection and firm hope in his return may be found in The Anglican Church of Kenya’s A Kenyan Service of Holy Communion (1989).
Excerpts demonstrate creativity and freedom in adapting the Anglican prayer book using traditional African forms of communal address and tribal prayer.

Is the Father with us?                         He is.
Is Christ among us?                            He is.
Is the Spirit here?                                He is.
This is our God.                                   Father, Son, and Holy Spirit.
We are his people.                              We are redeemed.
Lift up your hearts.                             We lift them to the Lord.

All our problems          We send to the cross of Christ.
All our difficulties         We send to the cross of Christ.
All the devil’s works     We send to the cross of Christ.
All our hopes                We set on the risen Christ.

Christ the Sun of Righteousness shine upon you and scatter the darkness from before your path and the blessing of God almighty, Father, Son, and Holy Spirit, be among you, and remain with you always. Amen.

The Masai of East Africa express their Christian hope in even more concrete terms. In their African Creed the Masai speak of a journey of faith and hope in God. They speak of how they once knew the High God in darkness but now “know him in the light […] of his word.”
The creed continues with God’s promise in Jesus, “A man in the flesh, a Jew by tribe, born poor in a little village, who left his home and was always on safari doing good, curing people by the power of God,” until finally “he was rejected by his people, tortured and nailed hands and feet to a cross, and died. He lay buried in the grave, but the hyenas did not touch him, and on the third day, he rose from the grave.”
The creed concludes on a note of joy and hope, “We are waiting for Him. He is alive. He lives. This we believe. Amen.”

Holy Communion in South Sudan

(7) A Meal of Transforming Love: Serving the Poor and Oppressed
A final important component of the African communal meal is the way in which God’s love compels Christians everywhere to help the poor and oppressed. No one should go hungry while others feast. From the provision of Christ’s common table, the African church delivers a wide range of social services where crumbling government institutions are incapable of addressing people’s most basic needs.
The fact that world Christianity’s vitality is inversely proportional to material affluence is provocative and convicting. Bishop Joseph Ukpo (Nigeria) reminds Western Christians that Christ’s love in the Eucharist must make a difference. He asks, “You who have received Holy Communion… what have you done and what will you do as a result of your participation? Remember, the Eucharistic Imperative is simply LOVE.”
The communal meal of love means that we cannot tolerate poverty, injustice, suffering, religious bigotry, ethnicism, immorality, and hatred in our midst.

Prachtig preken

Laat ik iets vertellen over de twee vakken die ik afgelopen semester heb gegeven: preekkunde en Bijbelse theologie. Voor de liefhebber.

Dit vak gaf ik aan 2 groepen: certificate en diploma. De diploma-groep is het hogere niveau. Ik had op het internet een korte handleiding voor preken gevonden die door iemand in Zimbabwe was gebruikt. Dat leek me handig, maar in de praktijk van het lesgeven, viel deze syllabus erg tegen. Het niveau van Engels was te moeilijk en er zaten ook veel onnodige herhalingen in. Ik heb de studenten een stappenplan gegeven hoe je van bijbeltekst naar preek komt. Daarbij hebben we aandacht gegeven aan bijbeluitleg (exegese), het belang van de introductie, het gebruik van voorbeelden, maar ook aan preken uit het Oude Testament en preken tijdens een huwelijk of begrafenis.

Context en toepassing
De twee belangrijkste probleemgebieden waren het serieus nemen van de oorspronkelijke situatie van de bijbeltekst (context) en het toepassen van de boodschap in het Zuid-Soedan van nu. En volgens mij is dat wereldwijd gezien de uitdaging als het gaat om preken (ook in Nederland!). Het begrip context was en is voor veel studenten lastig te begrijpen. Ik heb het met heel veel voorbeelden geprobeerd duidelijk te maken. Sommige studenten snappen het nu, anderen hebben meer tijd nodig. Maar dat geeft niet. Zo hield een student een proefpreek over Galaten 5:1 en hij sprak over de vrijheid in Christus. Mooi thema natuurlijk. Hij zette daarbij de vrijheid in Christus tegenover het slavenjuk van de zonde en verwees naar Romeinen 6:6. Klinkt goed, maar dat doet helemaal geen recht aan wat de apostel Paulus schreef in de Galatenbrief. Die heeft het over vrijheid in Christus tegenover gebondenheid aan de Joodse wet! Een heel andere context dan in Romeinen 6:6.

Ook bij het toepassen van de boodschap vervallen veel studenten in algemeenheden. Zoals: we moeten meer geloof hebben, minder zondigen en meer dienen. En nogmaals: datzelfde heb ik regelmatig van Nederlandse kansels gehoord. Het vraagt studie, bezinning en gebed om de boodschap echt te laten landen in de belevingswereld van de hoorders. Maar het is wel nodig om dit serieus te nemen, want dan alleen gaan mensen ontdekken wat het christelijke geloof betekent voor het leven van elke dag.

Wekelijkse avondmaalsdienst

Bij sommige proefpreken van studenten werd ik blij, bij andere preken zat ik met gekromde tenen. Maar er is zeker vooruitgang te zien bij de studenten. Ze beseffen nu meer dan ooit dat ze de tekst moeten laten spreken en dat de preek moet landen bij de hoorders. Ook begrijpen ze nu beter dat een preek (veel) voorbereidingstijd nodig heeft en dat het een zaak van gebed en bijbelstudie is. Ik was heel erg blij na een preek van diploma-student Kwanyi Henri tijdens de wekelijkse avondmaalsdienst op de College. Z’n preek zat perfect in elkaar: duidelijke boodschap, prachtige illustratie over zijn opa, context serieus genomen en een stevige conclusie. Op zo’n moment is docent-zijn een geweldig vak!

Zie voor Bijbelse theologie de volgende blog.

Dansen met een kunstbeen

Ik geef een kort verslag van afgelopen zondag (17 juli 2011), omdat het een beetje laat zien hoe de zaken hier gaan. Ik was gevraagd om in de St. Luke-gemeente te preken en dan wel in de tweede dienst waar de lokale taal wordt gebruikt. Mijn Zuid-Soedanese buurman Alex is net deacon geworden en toegewezen aan die gemeente, dus ik ging met hem om 7.30 uur ’s morgens op de motor naar St. Luke. We vertrokken zonder ontbijt, omdat de keuken niet wist dat wij vroeg weg moesten. Het is ca. 20 minuten rijden naar St. Luke. Daar begon wat na 8 uur de Engelse dienst. Er waren nog maar weinig mensen, maar anderen komen als ze ‘geluid’ horen vanuit de kerk. Aan het einde van de dienst zat de kerk vol. Jennifer, een vroedvrouw uit Kenia die lesgeeft op de nursing school in Kajo-Keji, preekte over Mozes die vlucht uit Egypte naar Midjan. Rond een uur of 10 was de Engelse dienst afgelopen en gingen we naar het huis van pastor James, vlak naast de kerk. Daar kregen we ons ontbijt: soort warme choco-drank en broodjes. Na een half uurtje door naar de tweede dienst.

Opnieuw weinig mensen in de kerk en opnieuw liep het aardig vol richting het einde van de dienst. Mijn preek (die vertaald werd naar het Bari) ging over Jozua 3-4, het volk Israel dat de Jordaan oversteekt en het beloofde land binnentrekt. Natuurlijk linkte ik dat met het de vorming van de Republiek Zuid-Soedan. Mijn 3 punten waren: (1) God is (aanwezig) bij zijn volk, (2) herinneren wat God in het verleden heeft gedaan en (3) alle volken moeten weten dat Israels God machtig is. Het is moeilijk in te schatten of het overkomt. Ik kreeg geen feedback, maar dat is normaal. Ik probeerde het wel een beetje theatraal te doen (doortocht Jordaan) en ik gebruikte voorbeelden. Aan het eind van de dienst werden drie baby’s opgedragen. Dit was niet gepland, maar de moeders waren met die verwachting naar de kerk gekomen. Men doet het graag een week na de geboorte, in navolging van baby Jezus die met 8 dagen naar de tempel werd gebracht (Lukas 2). Later worden kinderen ook gedoopt in de kerk. Vervolgens kregen we een getuigenis van een oude broeder wiens been was geamputeerd. Het was nogal bijzonder om te zien hoe hij met een kruk en een kunstbeen ‘dansend’ naar voren kwam om te vertellen wat een geweldig werk de ‘witte dokters’ hadden verricht. Je kreeg zelfs eten in het ziekenhuis! (Daar zorgt de familie normaliter voor). En ze hadden een wc waar je op kon zítten!

Bidden in het ziekenhuis
Na de dienst (ca. 13.15 uur) gingen we eten bij pastor James, een soort dikke pap van cassave en sorghum met een mengsel van (een soort) spinazie met ei. Heel smakelijk. Inmiddels had m’n collega Alex gehoord dat z’n dochter in het ziekenhuis lag. Z’n dochter zit op een school met internaat in Kajo-Keji van de rooms-katholieke Comboni missionarissen. Het is een school met een hele goede reputatie. En zelfs als je familie in Kajo-Keji woont, dan nog moeten studenten in het internaat verblijven. Ze lag in het ziekenhuis vanwege malaria. Dus op naar het ziekenhuis. Ik was al eens op het terrein geweest, maar nog niet in de ziekenzaal. Een gedeelte van de gebouwen stammen uit 1934, dus die zijn vast door de Britse zending gebouwd. Ze zijn natuurlijk wel opgeknapt door de tijd. We gingen naar de vrouwenafdeling en daar stonden zo’n 14 bedden in een zaal met heel veel familieleden ernaast of erbij. De dochter van Alex was verzwakt, maar het ging op zich redelijk met haar. Op de grond lag een matras waar 2 meisjes op lagen. Het ene meisje had een enorm opgezwollen knie waar ze volgens haar oom al sinds januari last van had. Men had haar behandeld met ‘Afrikaanse medicijnen’, maar dat had niets uitgewerkt. Dan is er opeens een vrouw die zegt dat we moeten bidden voor dit meisje en dat deed ze toen ook. De hele zaal deed op een of andere manier mee.

Na het ziekenhuisbezoek gingen we op de motor terug naar de College, zo’n 7 km denk ik. Onderweg zagen we heel veel mensen langs de kant van de weg, sommigen huilden. Er was iets aan de hand. Op een bepaald moment stopte Alex om te vragen wat er was. Er was een auto-ongeluk gebeurd. Er was een oude chief overleden en hij werd die dag begraven. Zijn familie was uit Juba gekomen en net voor Kajo-Keji was de auto van de weg geraakt en over de kop gegaan. Een kleinzoon van de oude chief was daarbij op slag dood. Zeer tragisch. Even later reden we langs het autowrak, het was niet ver bij de College vandaan.

Blijdschap om Bartimeüs
Ik vertel ook nog iets over maandagavond. Toen bekeek ik samen met de studenten van de Lay Readers-training de Jezus-film in de Bari-taal (geprojecteerd op de witte muur in de bieb). Veel van deze studenten kijken heel weinig naar films of tv. Ze reageerden vaak op de gebeurtenissen in de film. En ze hielden zich nog in, omdat anderen anders het geluid niet goed konden horen. Ik keek regelmatig naar de gezichten van de vrouwen die iets achter me zaten. Er waren tranen van blijdschap toen Bartimeüs kon zien, er werd gelachen toen Zaccheus z’n geld weg gaf. Verontwaardiging klonk toen ze zagen hoe Jezus werd behandeld door de Romeinse soldaten. Afschuw toen Hij aan het kruis werd genageld. Tranen toen Hij daar hing aan het kruis op Golgotha en opluchting toen Hij verscheen aan zijn discipelen na de opstanding. Die avond werd het evangelie even ons verhaal.